Một hệ thống AHU có thể kết hợp với nguồn nước lạnh từ chiller, hệ thống ống gió, khí tươi, khí hồi và nhiều thiết bị điều khiển khác. Tùy yêu cầu của công trình, AHU có thể được thiết kế với nhiều cấp lọc, khả năng kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và lưu lượng không khí khác nhau.

Để hiểu rõ AHU là gì, cần nhìn vào toàn bộ hệ thống thay vì chỉ xem AHU như một thiết bị làm lạnh. Về cơ bản, không khí được đưa vào AHU, trải qua quá trình lọc và xử lý nhiệt, sau đó được quạt đưa qua hệ thống ống gió đến không gian sử dụng. Không khí sau khi sử dụng có thể được thu hồi, trộn với khí tươi hoặc thải ra ngoài tùy thiết kế.

1. AHU là gì? Vai trò của AHU trong hệ thống HVAC

AHU là một trong những thiết bị quan trọng trong hệ thống điều hòa không khí trung tâm. Thiết bị được sử dụng để xử lý một lượng không khí lớn trước khi đưa đến các khu vực cần điều hòa.

1.1. AHU là viết tắt của gì?

ahu-thiet-bi-xu-ly-khong-khi — **AHU là thiết bị xử lý không khí, có thể tích hợp nhiều module để lọc và xử lý không khí trước khi đưa vào công trình.**

AHU là viết tắt của Air Handling Unit, thường được hiểu là thiết bị xử lý không khí.

Khác với dàn lạnh treo tường chỉ xử lý không khí tại một khu vực nhỏ, AHU thường được kết nối với hệ thống ống gió để xử lý và phân phối không khí đến nhiều vị trí.

Một AHU có thể thực hiện nhiều chức năng như:

Lọc không khí.
Làm lạnh.
Sưởi hoặc gia nhiệt tùy cấu hình.
Điều chỉnh độ ẩm.
Trộn khí hồi và khí tươi.
Phân phối không khí qua hệ thống ống gió.

Vì vậy, khi tìm hiểu AHU là gì, có thể hiểu đơn giản đây là một thiết bị trung tâm giúp xử lý không khí trước khi đưa vào không gian sử dụng.

1.2. AHU có chức năng gì trong hệ thống điều hòa không khí?

Chức năng của AHU phụ thuộc vào thiết kế HVAC nhưng thường tập trung vào quá trình xử lý không khí.

Không khí đi vào AHU có thể được lọc bụi trước khi đi qua dàn trao đổi nhiệt. Nếu hệ thống sử dụng nước lạnh từ chiller, dàn coil trong AHU sẽ trao đổi nhiệt với dòng không khí.

Sau đó, quạt đưa không khí đã được xử lý vào hệ thống ống gió.

Có thể hình dung đơn giản:

Không khí vào → lọc → xử lý nhiệt/độ ẩm → quạt → ống gió → không gian sử dụng.

Nhờ cấu hình này, AHU có thể xử lý lượng không khí lớn và phù hợp với những công trình cần kiểm soát môi trường không khí theo từng khu vực.

1.3. AHU thường được sử dụng trong những công trình nào?

AHU thường xuất hiện trong các công trình có quy mô lớn hoặc có yêu cầu cao về điều hòa và chất lượng không khí.

Một số ứng dụng phổ biến gồm:

Văn phòng.
Khách sạn.
Trung tâm thương mại.
Bệnh viện.
Nhà máy.
Nhà xưởng.
Phòng sạch.
Trường học.
Công trình công nghiệp.

Đối với văn phòng, AHU có thể kết hợp với hệ thống ống gió để phân phối không khí đến nhiều khu vực.

Trong bệnh viện hoặc phòng sạch, yêu cầu xử lý không khí thường cao hơn nên AHU có thể được cấu hình với nhiều cấp lọc và các yêu cầu kiểm soát đặc biệt.

2. AHU được cấu tạo từ những bộ phận nào?

Để hiểu AHU là gì và hoạt động thế nào, cần nắm được những bộ phận chính bên trong thiết bị.

Cấu hình thực tế có thể thay đổi theo nhà sản xuất và yêu cầu công trình, nhưng một AHU thường gồm nhiều module xử lý không khí được ghép nối với nhau.

2.1. Dàn trao đổi nhiệt và bộ lọc không khí

Dàn trao đổi nhiệt là bộ phận thực hiện quá trình truyền nhiệt giữa không khí và môi chất xử lý.

Trong hệ thống sử dụng nước lạnh, nước lạnh từ chiller đi qua coil của AHU. Không khí đi qua coil và truyền nhiệt cho dòng nước lạnh.

Bên cạnh đó, bộ lọc giúp giữ lại bụi và các hạt trong dòng không khí trước khi không khí được đưa vào khu vực sử dụng.

Tùy yêu cầu, hệ thống có thể sử dụng nhiều cấp lọc khác nhau.

Đặc biệt với bệnh viện, phòng sạch hoặc những khu vực có yêu cầu cao về chất lượng không khí, cấp lọc cần được lựa chọn dựa trên tiêu chuẩn và yêu cầu vận hành cụ thể.

2.2. Quạt AHU và hệ thống truyền động

Quạt là bộ phận tạo ra dòng không khí đi qua AHU và hệ thống ống gió.

Sau khi không khí được xử lý, quạt tạo áp suất cần thiết để đưa không khí đến các khu vực sử dụng.

Hiệu quả của quạt ảnh hưởng trực tiếp đến:

Lưu lượng gió.
Áp suất hệ thống.
Khả năng phân phối không khí.
Mức tiêu thụ điện.
Độ ồn.

Nếu quạt không đủ công suất hoặc hệ thống ống gió có tổn thất áp suất quá lớn, lưu lượng khí đến các khu vực có thể không đạt yêu cầu.

2.3. Hộp trộn gió, van gió và các bộ phận điều khiển

Tùy thiết kế, AHU có thể sử dụng hộp trộn để phối hợp giữa khí hồi và khí tươi.

Các van gió giúp điều chỉnh lượng không khí đi qua từng nhánh.

Ngoài ra, hệ thống có thể tích hợp:

Cảm biến nhiệt độ.
Cảm biến độ ẩm.
Cảm biến áp suất.
Bộ điều khiển quạt.
Van điều khiển nước lạnh.
Bộ điều khiển trung tâm.

Nhờ đó, hệ thống AHU có thể điều chỉnh hoạt động dựa trên điều kiện thực tế thay vì chỉ vận hành ở một mức cố định.

3. Nguyên lý hoạt động của AHU diễn ra như thế nào?

Về cơ bản, nguyên lý hoạt động của AHU là tiếp nhận không khí → xử lý → tạo lưu lượng → phân phối đến không gian sử dụng.

Tùy hệ thống, nguồn không khí có thể bao gồm khí hồi từ phòng và khí tươi từ bên ngoài.

3.1. Không khí được đưa vào AHU từ đâu?

so-do-ahu-ket-noi-he-thong-dieu-hoa — **Sơ đồ AHU kết nối với hệ thống điều hòa và thiết bị xử lý không khí.**

Không khí đưa vào AHU có thể đến từ hai nguồn chính:

Khí hồi: là không khí được thu hồi từ không gian sử dụng.
Khí tươi: là không khí lấy từ môi trường bên ngoài.

Tỷ lệ giữa hai nguồn phụ thuộc vào yêu cầu thông gió và thiết kế của hệ thống.

Đối với không gian đông người, lượng khí tươi cần được tính toán phù hợp để đáp ứng nhu cầu thông gió.

Sau khi được đưa vào AHU, không khí sẽ đi qua các bộ phận xử lý trước khi được quạt đưa vào hệ thống ống gió.

3.2. Quá trình lọc, làm lạnh và xử lý không khí

Đây là giai đoạn quan trọng nhất trong quá trình AHU xử lý không khí.

Không khí đi qua bộ lọc để loại bỏ một phần bụi và các hạt không mong muốn. Sau đó, không khí tiếp tục đi qua coil trao đổi nhiệt.

Nếu hệ thống đang làm lạnh, nước lạnh từ chiller sẽ đi qua coil.

Nhiệt từ không khí truyền sang coil và được dòng nước lạnh mang đi.

Kết quả là:

Không khí nóng hơn → trao đổi nhiệt → không khí có nhiệt độ thấp hơn.

Tùy thiết kế, AHU còn có thể thực hiện các bước xử lý khác liên quan đến độ ẩm hoặc chất lượng không khí.

3.3. Không khí sau xử lý được phân phối đến phòng như thế nào?

Sau khi được xử lý, không khí được quạt đưa vào hệ thống ống gió.

Hệ thống ống gió thường gồm:

Ống gió chính.
Ống gió nhánh.
Cửa gió cấp.
Cửa gió hồi.
Van điều chỉnh lưu lượng.

Không khí đi theo đường ống đến các khu vực cần điều hòa.

Việc tính toán kích thước ống, lưu lượng và vị trí cửa gió rất quan trọng. Nếu thiết kế không phù hợp, có thể xảy ra tình trạng khu vực gần AHU quá lạnh trong khi khu vực cuối tuyến lại không đủ gió.

4. AHU có những loại nào và cách phân loại ra sao?

Không có một cấu hình AHU duy nhất cho mọi công trình. Thiết bị có thể được thiết kế theo nhiều dạng dựa trên nguồn không khí, cách xử lý và yêu cầu sử dụng.

4.1. AHU xử lý khí tươi và khí hồi

Một số hệ thống sử dụng cả khí tươi và khí hồi.

Khí hồi từ phòng được đưa về hệ thống, trong khi một lượng khí tươi được bổ sung từ bên ngoài.

Sau đó, hai dòng khí có thể được phối hợp theo thiết kế trước khi đi qua các bộ phận xử lý.

Giải pháp này giúp cân bằng giữa:

Nhu cầu thông gió.
Khả năng làm lạnh.
Hiệu quả năng lượng.

4.2. AHU một chiều và AHU có khả năng thu hồi không khí

Tùy thiết kế hệ thống, AHU có thể được cấu hình để xử lý một dòng không khí hoặc kết hợp nhiều dòng khí.

Với hệ thống có thu hồi, không khí sau khi sử dụng có thể được đưa trở lại để xử lý thay vì thải toàn bộ ra ngoài.

Việc lựa chọn cấu hình phụ thuộc vào:

Công năng công trình.
Yêu cầu khí tươi.
Tải nhiệt.
Yêu cầu chất lượng không khí.
Điều kiện vận hành.

4.3. AHU theo công suất, cấu hình và nhu cầu sử dụng

AHU có thể được thiết kế với nhiều mức công suất và kích thước khác nhau.

Công trình lớn thường cần các thiết bị có lưu lượng gió cao hơn.

Trong khi đó, những khu vực nhỏ hơn có thể sử dụng cấu hình AHU phù hợp với tải nhiệt thực tế.

Không nên lựa chọn AHU chỉ dựa vào kích thước thiết bị. Cần tính toán:

Lưu lượng gió.
Tải lạnh.
Áp suất.
Yêu cầu lọc.
Khí tươi.

5. AHU khác FCU và các thiết bị điều hòa khác như thế nào?

AHU và FCU đều là thiết bị xử lý không khí nhưng có sự khác biệt về quy mô và cách ứng dụng.

5.1. So sánh AHU và FCU về cấu tạo và công suất

Tiêu chí	AHU	FCU
Quy mô xử lý	Thường lớn	Thường nhỏ hơn
Lưu lượng gió	Cao	Thấp hơn
Hệ thống ống gió	Thường sử dụng	Có thể có hoặc không
Khí tươi	Có thể tích hợp	Thường cần hệ thống riêng
Khả năng xử lý	Linh hoạt	Đơn giản hơn
Ứng dụng	Công trình lớn	Phòng/khu vực riêng

> Xem thêm: Hệ thống HVAC hoạt động thế nào? để hiểu rõ hơn về mối liên hệ giữa AHU, FCU, chiller, VRV/VRF và hệ thống thông gió.

5.2. AHU và FCU khác nhau về cách phân phối không khí

FCU thường được sử dụng để xử lý không khí cho một khu vực tương đối nhỏ.

Trong khi đó, AHU thường kết nối với hệ thống ống gió và có khả năng xử lý, phân phối lượng không khí lớn đến nhiều vị trí.

Vì vậy, AHU phù hợp hơn khi công trình yêu cầu:

Lưu lượng gió lớn.
Phân phối đến nhiều khu vực.
Kiểm soát khí tươi.
Nhiều cấp lọc.
Khả năng điều khiển tập trung.

5.3. Khi nào nên sử dụng AHU thay vì FCU?

AHU thường được cân nhắc khi công trình có yêu cầu cao về xử lý và phân phối không khí.

Ví dụ:

Văn phòng diện tích lớn.
Khách sạn.
Bệnh viện.
Nhà máy.
Phòng sạch.
Trung tâm thương mại.

FCU có thể phù hợp hơn khi cần xử lý từng khu vực riêng biệt với quy mô nhỏ hơn.

Việc lựa chọn cần dựa trên thiết kế tổng thể thay vì chỉ nhìn vào giá thiết bị.

6. AHU được ứng dụng ở đâu trong thực tế?

6.1. AHU trong văn phòng, khách sạn và trung tâm thương mại

Các công trình này thường có nhiều khu vực với tải nhiệt khác nhau.

AHU giúp xử lý và phân phối không khí đến:

Sảnh.
Hành lang.
Phòng họp.
Khu vực làm việc.
Không gian dịch vụ.

Hệ thống có thể kết hợp với chiller và mạng lưới ống gió để kiểm soát nhiệt độ trên diện rộng.

6.2. AHU trong bệnh viện, phòng sạch và khu vực yêu cầu kiểm soát không khí

Đây là nhóm ứng dụng có yêu cầu cao hơn về chất lượng không khí.

Ngoài làm lạnh, hệ thống có thể cần kiểm soát:

Cấp lọc.
Khí tươi.
Độ ẩm.
Áp suất.
Hướng dòng khí.

Với phòng sạch hoặc khu vực đặc biệt, cấu hình AHU cần được thiết kế dựa trên yêu cầu kỹ thuật cụ thể của công trình.

6.3. AHU trong nhà máy và các công trình công nghiệp

Nhà máy thường có tải nhiệt lớn từ:

Máy móc.
Thiết bị sản xuất.
Con người.
Bức xạ nhiệt từ mái.
Quy trình công nghệ.

AHU có thể được kết hợp với hệ thống làm lạnh và thông gió để xử lý không khí cho khu vực sản xuất hoặc khu vực phụ trợ.

Đối với nhà xưởng, việc lựa chọn AHU cần dựa vào đặc điểm sản xuất và điều kiện môi trường thực tế.

7. Những yếu tố cần tính toán khi lựa chọn AHU

Không nên chọn AHU chỉ dựa trên công suất hoặc giá thiết bị. Một thiết bị phù hợp phải đáp ứng được cả yêu cầu về lưu lượng, tải lạnh, chất lượng không khí và điều kiện lắp đặt.

7.1. Lưu lượng gió và tải lạnh cần thiết

Đây là hai thông số quan trọng khi lựa chọn AHU.

Cần xác định:

Tổng tải lạnh.
Lưu lượng gió.
Nhiệt độ vào và ra.
Điều kiện môi trường.
Số người sử dụng.

Nếu lưu lượng không đủ, không khí sẽ không được phân phối đến các khu vực cần thiết.

Nếu công suất xử lý không phù hợp, hệ thống có thể không đạt nhiệt độ yêu cầu hoặc tiêu thụ năng lượng không tối ưu.

7.2. Yêu cầu về lọc bụi, độ ẩm và khí tươi

Mỗi công trình có yêu cầu khác nhau.

Văn phòng thông thường có thể cần hệ thống lọc và thông gió ở mức cơ bản.

Trong khi đó, bệnh viện hoặc phòng sạch có thể yêu cầu:

Nhiều cấp lọc.
Kiểm soát khí tươi.
Kiểm soát độ ẩm.
Kiểm soát áp suất.

Do đó, cấu hình AHU cần được lựa chọn ngay từ giai đoạn thiết kế HVAC.

7.3. Không gian lắp đặt, tiếng ồn và khả năng bảo trì

AHU thường có kích thước lớn hơn nhiều thiết bị điều hòa dân dụng.

Vì vậy cần tính toán trước:

Vị trí đặt máy.
Kích thước phòng kỹ thuật.
Không gian bảo trì.
Đường vận chuyển thiết bị.
Đường ống gió.
Độ ồn.

Nếu không chừa đủ không gian bảo trì, việc vệ sinh coil, thay lọc hoặc sửa quạt sau này có thể gặp nhiều khó khăn.

8. Bảo trì AHU như thế nào để hệ thống hoạt động ổn định?

AHU làm việc liên tục trong hệ thống HVAC nên bụi bẩn và hao mòn linh kiện là điều khó tránh khỏi.

Bảo trì đúng lịch giúp duy trì hiệu suất và phát hiện sớm các bất thường.

8.1. Vệ sinh và thay thế bộ lọc định kỳ

Bộ lọc bẩn làm tăng trở lực của dòng khí.

Khi đó:

Lưu lượng gió giảm.
Quạt phải làm việc nhiều hơn.
Điện năng tăng.
Chất lượng không khí giảm.

Do đó cần kiểm tra tình trạng lọc và thay thế theo mức độ sử dụng thực tế.

8.2. Kiểm tra quạt, motor và dàn trao đổi nhiệt

Quạt và motor cần được kiểm tra:

Độ rung.
Tiếng ồn.
Dòng điện.
Tình trạng truyền động.
Tốc độ quay.

Dàn trao đổi nhiệt cũng cần được làm sạch để duy trì khả năng truyền nhiệt.

Nếu coil quá bẩn, hiệu suất làm lạnh sẽ giảm và hệ thống có thể phải vận hành lâu hơn.

8.3. Kiểm tra đường ống gió, van và hệ thống điều khiển

Đường ống gió cần được kiểm tra để phát hiện:

Rò rỉ.
Hư hỏng cách nhiệt.
Vật cản.
Lưu lượng không phù hợp.

Ngoài ra cần kiểm tra:

Van gió.
Cảm biến.
Bộ điều khiển.
Tín hiệu truyền thông.
Các thông số vận hành.

Bảo trì toàn bộ hệ thống thay vì chỉ vệ sinh AHU sẽ giúp hệ thống HVAC vận hành ổn định hơn.

9. Kết luận: Hiểu đúng AHU để lựa chọn giải pháp HVAC phù hợp

AHU là gì? AHU, viết tắt của Air Handling Unit, là thiết bị xử lý không khí đóng vai trò quan trọng trong nhiều hệ thống HVAC. Thiết bị có thể thực hiện các chức năng như lọc, làm lạnh, xử lý không khí và phân phối không khí đến các khu vực sử dụng thông qua hệ thống ống gió.

Một hệ thống AHU thường kết hợp nhiều bộ phận như coil trao đổi nhiệt, bộ lọc, quạt, motor, van gió và hệ thống điều khiển. Tùy công trình, AHU có thể kết hợp với chiller, hệ thống khí tươi và các giải pháp thông gió khác.

Khi lựa chọn AHU, không nên chỉ quan tâm đến giá thiết bị. Cần tính toán đồng thời:

Tải lạnh → lưu lượng gió → chất lượng không khí → khí tươi → hệ thống ống gió → không gian lắp đặt → khả năng bảo trì.

Thiết kế đúng ngay từ đầu sẽ giúp AHU vận hành ổn định, phân phối không khí hiệu quả và hỗ trợ tối ưu chi phí vận hành của toàn bộ hệ thống HVAC.

Nếu bạn cần một chuyên gia về điều hòa hãy liên hệ ngay với điện lạnh Phan Gia là đại lý ủy quyền từ daikin chuyên cung cấp các thiết bị ,lắp đặt và thiết kế thi công bảo trì cho mọi công trình hoặc theo dõi chúng tôi trên Facebook sẽ mang đến cho bạn dịch vụ tốt nhất.